17 มีนาคม 2568 – กรมปศุสัตว์และสัตวแพทยสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปภัมถ์ เดินหน้าส่งเสริมการใช้วัคซีนออโตจีนัส (Autogenous vaccines) ให้เป็นเครื่องมือสำคัญในการป้องกันโรคและลดการพึ่งพายาปฏิชีวนะในฟาร์มปศุสัตว์ ยกระดับระบบการผลิตที่ยั่งยืน  ณ ห้องประชุมสถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ กรมปศุสัตว์

กรมปศุสัตว์ และสัตวแพทยสมาคมแห่งประเทศไทย เล็งเห็นถึงความสำคัญและความท้าทายในภาคปศุสัตว์ไทย จากโรคอุบัติใหม่ โรคอุบัติซ้ำและโรคประจำถิ่น ตลอดจนปัญหาการกลายพันธุ์ของเชื้อโรคในแต่ละพื้นที่ ที่เกี่ยวข้องกับนโยบายการลดการใช้ยาปฏิชีวนะในการเลี้ยงสัตว์ เพื่อความปลอดภัยทั้งของสัตว์ มนุษย์ และสิ่งแวดล้อม จึงได้ร่วมมือกันจัดสัมมนาในวันนี้ ภายใต้หัวข้อ “บทบาทของวัคซีนออโตจีนัสในการพัฒนาปศุสัตว์ไทยสู่อนาคตที่ยั่งยืน” โดยมีเป้าหมายส่งเสริมองค์ความรู้ ให้กับเกษตรกร ฟาร์มปศุสัตว์ ผู้ผลิตยาสัตว์ ภาครัฐ และผู้ที่เกี่ยวข้อง มุ่งลดความสูญเสียทางเศรษฐกิจ และนำไปสู่การใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุสมผลตามมาตรฐานสากล

นายสัตวแพทย์สมชวน รัตนมังคลานนท์ อธิบดีกรมปศุสัตว์ กล่าวว่า วัคซีนออโตจีนัส เป็นวัคซีนที่ผลิตจากเชื้อโรคที่แยกออกจากฟาร์มโดยตรง ทำให้สามารถสร้างภูมิคุ้มกันเฉพาะต่อเชื้อสายพันธุ์ที่ระบาดในพื้นที่นั้นๆ และเป็นนวัตกรรมที่สามารถเสริมสร้างความปลอดภัยทางชีวภาพในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ของไทย ช่วยให้การป้องกันโรคมีประสิทธิภาพสูงและตรงจุดมากขึ้น ช่วยลดความสูญเสียทางเศรษฐกิจจากโรคที่เกิดขึ้นในสัตว์ ซึ่งการนำวัคซีนมาใช้ในระบบการผลิตจะส่งผลดีต่อความมั่นคงทางอาหารและขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทยในอนาคต ที่สำคัญวัคซีนชนิดนี้ จะช่วยลดการใช้ยาปฏิชีวนะในฟาร์มได้อย่างมีประสิทธิภาพ นำไปสู่การใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุสมผลตามเป้าหมายของรัฐบาล

“วัคซีนออโตจีนัส เป็นนวัตกรรมสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ในการเสริมประสิทธิภาพความปลอดภัยทางชีวภาพและการป้องกันโรคในฟาร์มปศุสัตว์ไทย การส่งเสริมองค์ความรู้นี้จะเป็นปัจจัยสำคัญในการพัฒนาระบบจัดการสุขภาพสัตว์เชิงป้องกันของประเทศ” นายสัตวแพทย์สมชวน กล่าวย้ำ

สำหรับประเทศไทย จำเป็นต้องพิจารณากำหนดมาตรฐานและแนวทางที่สมดุลระหว่างการส่งเสริมนวัตกรรมและการคุ้มครองความปลอดภัยที่เหมาะสม โดยคำนึงถึงประสิทธิภาพในการป้องกันโรค ความปลอดภัยต่อสัตว์ ผู้บริโภค และสิ่งแวดล้อม ให้สามารถนำวัคซีนออโตจีนัสมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดเป็นการพัฒนาอุตสาหกรรมปศุสัตว์ไทยสู่อนาคตที่ยั่งยืน

ด้านนายสัตวแพทย์ปราโมทย์ ตาฬวัฒน์ นายกสัตวแพทยสมาคมแห่งประเทศไทย กล่าวว่า การระบาดของโรคอุบัติใหม่และโรคประจำถิ่นที่มีการกลายพันธุ์อยู่ตลอดเวลา ส่งผลให้เกิดความสูญเสียทางเศรษฐกิจอย่างมีนัยสำคัญจากการเจ็บป่วยและการตายของสัตว์ ต่อเนื่องไปถึงปัญหาการใช้ยาปฏิชีวนะในฟาร์มปศุสัตว์เพื่อควบคุมและรักษาโรคที่ไม่สมเหตุสมผล ซึ่งจะนำไปสู่ปัญหาเชื้อดื้อยาในอนาคต การใช้วัคซีนออโตจีนัสจะช่วยแก้ปัญหาการระบาดของโรคในฟาร์มและลดการพึ่งพาการใช้ยาปฏิชีวนะได้

“การใช้วัคซีนชนิดนี้เป็นทางเลือกที่น่าสนใจในการแก้ปัญหาการใช้ยาปฏิชีวนะไม่สมเหตุสมผล เนื่องจากเป็นวัคซีนที่มีความจำเพาะต่อเชื้อโรคที่ระบาดในพื้นที่ และตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของเชื้อโรคได้อย่างทันท่วงที สามารถควบคุมโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพและช่วยลดการใช้ยาปฏิชีวนะในฟาร์มปศุสัตว์อย่างเป็นรูปธรรมตามแนวทางของกรมปศุสัตว์” นายสัตวแพทย์ปราโมทย์ กล่าว

 การสัมมนาในครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมความรู้และสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้วัคซีนออโตจีนัส โดยเน้นการสร้างมาตรฐานการผลิตและการใช้วัคซีนที่ได้มาตรฐานสากล พร้อมทั้งการพัฒนาแนวทางการใช้งานให้สอดคล้องกับข้อกำหนดจากประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป เพื่อให้การใช้วัคซีนออโตจีนัสเป็นส่วนหนึ่งในการยกระดับอุตสาหกรรมปศุสัตว์ของไทยให้เติบโตอย่างยั่งยืน

การพัฒนาวัคซีนออโตจีนัสให้ได้ผลสูงสุดและใช้ตามมาตรฐานสากลจะเป็นกุญแจสำคัญในการยกระดับการจัดการสุขภาพสัตว์ในฟาร์มปศุสัตว์ไทย เพื่อสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจและเสริมสร้างความยั่งยืนของอุตสาหกรรมปศุสัตว์ไทยในอนาคต

ภาพงานสัมมนาวัคซีนออโตจีนัส